Nutri-Score gebruiken: wat vertelt de letter wel en niet?

·

Nutri-Score gebruik je het best als snelle vergelijker binnen dezelfde productgroep. De letter A tot en met E zegt iets over de samenstelling van een product, niet of een product in absolute zin “gezond” of “ongezond” is. Volgens de Rijksoverheid en het Voedingscentrum werkt Nutri-Score vooral om vergelijkbare producten te kiezen, zoals de ene pizza naast de andere, of de ene ontbijtkoek naast de andere. Voor je totale eetpatroon blijft de Schijf van Vijf leidend.

Wat Nutri-Score wél vertelt

Nutri-Score vat de samenstelling van een product samen in één letter en kleur. Bij de berekening tellen ongunstige elementen mee, zoals energie, suiker, verzadigd vet en zout. Gunstige elementen, zoals vezels, eiwit en het aandeel groente, fruit en peulvruchten, kunnen de score verbeteren. Dat is precies waarom de letter handig is als je snel moet kiezen tussen twee vergelijkbare verpakte producten, zoals twee pastasauzen of twee soorten crackers. Die uitleg staat op de pagina’s van de Rijksoverheid en het Voedingscentrum.

Praktisch betekent dat: zie je binnen hetzelfde schap een B en een D, dan is de B meestal de betere keuze qua samenstelling. Dat kan komen door minder zout, minder suiker, minder verzadigd vet of juist meer vezels. Bij brood zie je dat duidelijk terug: de Rijksoverheid noemt als voorbeeld dat volkorenbrood vaak een betere score heeft dan wit brood, mede door het vezelgehalte.

Wat Nutri-Score níét vertelt

De grootste valkuil is denken dat een groene A automatisch betekent dat je er onbeperkt van kunt eten. Dat klopt niet. Het Voedingscentrum zegt expliciet dat een A of B niet per se betekent dat een product gezond is. De score vergelijkt producten binnen een categorie, en niet het complete voedingsadvies.

Daarom kunnen er uitkomsten zijn die verwarrend lijken. Een gezouten noot kan gunstig scoren, terwijl die toch niet in de Schijf van Vijf valt. Witte pasta of witte rijst kan ook een redelijke score hebben, terwijl volkorenvarianten voedingskundig vaak de voorkeur hebben. Omgekeerd kunnen producten die wél in een gezond eetpatroon passen, zoals sommige oliën of magere kazen, toch een C of D krijgen. Dat komt doordat Nutri-Score vooral naar specifieke voedingscomponenten kijkt en niet naar het volledige gezondheidseffect van een product, zoals het Voedingscentrum uitlegt.

Nog een beperking: Nutri-Score vertelt je niet alles wat je persoonlijk wilt weten. Let je speciaal op zout, suiker of eiwit, dan blijft het etiket op de achterkant nodig. De Rijksoverheid benadrukt dat ook: de score helpt vergelijken, maar vervangt de voedingswaardetabel niet.

Zo gebruik je Nutri-Score slim in de supermarkt

  1. Kijk eerst of het product in een gezond basispatroon past. Voor producten uit de Schijf van Vijf heb je Nutri-Score minder hard nodig dan voor snacks, sauzen of kant-en-klaarproducten.
  2. Vergelijk alleen binnen dezelfde categorie. Vergelijk yoghurt met yoghurt, pizza met pizza, brood met brood. Vergelijk geen frisdrank met ontbijtgranen op basis van alleen de letter.
  3. Kies daarna de betere letter. Binnen hetzelfde schap is A of B meestal gunstiger dan C, D of E.
  4. Controleer het etiket als een detail voor jou belangrijk is. Bijvoorbeeld als je op zout of suiker wilt letten.
  5. Let op portie en gebruiksmoment. Een gunstigere score maakt een snack nog geen basisvoeding.

Voorbeelden waarbij de nuance belangrijk is

1. Brood vergelijken

Bij brood helpt Nutri-Score vaak redelijk goed, maar niet perfect. De Rijksoverheid schrijft dat volkorenbrood meestal hoger scoort dan wit brood door het hogere vezelgehalte. Dat sluit aan bij de uitleg van het Voedingscentrum over granen en graanproducten, waar staat dat volkoren de gezondste keuze is en dat vooral volkorenproducten veel vezels leveren. Wil je beter begrijpen waarom vezels zo zwaar meewegen, dan helpen ook de uitleg over voedingsstoffen en over koolhydraten.

2. Pizza of kant-en-klaarmaaltijd

Hier is Nutri-Score juist erg bruikbaar. Als je toch pizza koopt, is een B of C meestal een betere keuze dan een D of E. Maar ook dan blijft het een product voor af en toe. De score zegt alleen dat de samenstelling relatief gunstiger is dan die van vergelijkbare pizza’s.

3. Sap versus fruit

Een klassiek misverstand is dat een redelijke score op sap gelijkstaat aan fruit eten. Dat is niet zo. De Rijksoverheid noemt als voorbeeld dat sinaasappelsap lager scoort dan een losse sinaasappel, onder meer door minder vezels en relatief meer suiker per productvorm. De letter helpt dus vergelijken binnen dranken, maar vervangt geen basisadvies over onbewerkte producten.

Snelle checklist bij het schap

  • Is dit een product dat je sowieso wilt kopen?
  • Vergelijk je echt dezelfde soort producten?
  • Heeft één variant duidelijk een betere letter?
  • Wil je letten op zout, suiker, verzadigd vet of eiwit? Check dan ook het etiket via de uitleg van het Voedingscentrum over etiketten.
  • Laat je je niet misleiden door één groene letter buiten de context van je totale voeding?
Is Nutri-Score hetzelfde als gezond of ongezond?

Nee. De letter zegt vooral iets over de samenstelling vergeleken met soortgelijke producten. Een A of B kan nog steeds op een product staan dat buiten een gezond basispatroon valt.

Kun je producten uit verschillende schappen met elkaar vergelijken?

Liever niet. Nutri-Score is bedoeld voor vergelijking binnen dezelfde productgroep. Een A op drinken zegt iets anders dan een A op brood of ontbijtgranen.

Moet je dan het etiket nog lezen?

Ja. Nutri-Score is een samenvatting. Wil je precies weten hoeveel zout, suiker, vezels of eiwit erin zit, dan blijft de voedingswaardetabel nodig.

Deze uitleg is samengesteld met AI en gecontroleerd aan de hand van de vermelde bronnen. Lees over de redactie en onze werkwijze. Er is geen afzonderlijke beoordeling door een menselijke vakspecialist uitgevoerd.