Het korte antwoord: bij een THT-datum kun je je zintuigen vaak nog gebruiken, maar bij een TGT-datum niet meer zodra de datum is verstreken. Volgens Voedingscentrum over THT en TGT gaat THT over kwaliteit en TGT over veiligheid. De NVWA legt uit dat “te gebruiken tot” hoort bij zeer bederfelijke producten die na korte tijd een direct risico voor de gezondheid kunnen vormen. Praktisch betekent dat: bij THT mag je vaak nog kijken, ruiken en soms proeven; bij verlopen TGT gooi je het product weg.
Wat is het verschil tussen THT en TGT?
Het verschil zit niet in de lettertjes, maar in de betekenis van de datum.
- THT, ten minste houdbaar tot: dit gaat over de kwaliteit van een product. Na die datum kunnen smaak, geur, kleur of structuur achteruitgaan, terwijl het product vaak nog veilig is.
- TGT, te gebruiken tot: dit gaat over veiligheid. Na die datum kunnen ziekteverwekkers groeien zonder dat je dat altijd ziet, ruikt of proeft.
Op de etiketpagina van het Voedingscentrum staat hetzelfde principe ook kort samengevat: THT-producten kun je vaak nog gebruiken als ze er goed uitzien en goed ruiken en smaken, terwijl TGT-producten na de datum weggegooid moeten worden.
Wanneer gebruik je je zintuigen wél?
Je zintuigen gebruik je vooral bij THT-producten en bij sommige producten zonder verplichte datum. Denk aan rijst, conserven of een pot groente. Ook bij producten zonder verplichte houdbaarheidsdatum, zoals ongesneden groente en fruit, kun je meestal vooral op uiterlijk, geur en stevigheid letten. Dat sluit aan op de uitleg van zowel Voedingscentrum als NVWA.
Gebruik hierbij een simpele volgorde:
- Kijk: is de verpakking heel, niet bol gaan staan en niet beschadigd? Ziet het product er normaal uit?
- Ruik: ruikt het zoals je verwacht, zonder zure, muffe of afwijkende geur?
- Proef alleen als kijken en ruiken goed zijn: neem een klein beetje om kwaliteit te beoordelen, niet om veiligheid te testen.
Belangrijk: zintuigen zijn vooral bruikbaar als het product goed bewaard is geweest en de verpakking nog ongeopend was tot aan de datum. Het Voedingscentrum benadrukt dat de geprinte houdbaarheidsdatum geldt zolang de verpakking niet geopend is.
Wanneer gebruik je je zintuigen juist níet?
Bij een verlopen TGT-datum moet je niet vertrouwen op kijken, ruiken of proeven. De reden is simpel: bacteriën die voedselinfecties veroorzaken zijn niet altijd merkbaar. Een vleeswaarproduct kan er nog prima uitzien, maar toch onveilig zijn. Daarom zegt het Voedingscentrum: gebruik TGT-producten vóór of op de datum, niet erna.
Denk vooral aan producten zoals:
- verse vis
- rauw vlees of kip
- vleeswaren
- voorgesneden groenten
- kant-en-klare maaltijdsalades met vis
- verse groentesappen
De NVWA noemt dit zeer bederfelijke levensmiddelen. Juist daar kan microbiologische groei een direct gezondheidsrisico geven.
Na openen verandert de situatie
Een veelgemaakte fout is denken dat de datum op de verpakking ook na openen blijft gelden. Dat is vaak niet zo. Volgens Voedingscentrum geldt de datum meestal niet meer zodra een product geopend is. Dan zijn het bewaaradvies op de verpakking en de bewaartijd na openen belangrijker.
Voorbeelden:
- Een pak houdbare soep met THT kan ongeopend nog lang goed zijn, maar na openen moet het gekoeld en snel opgemaakt worden.
- Een kuipje salade met TGT moet vóór de datum op, ook als het nog dicht is. Na openen volg je het bewaaradvies op de verpakking.
Twijfel je? Kijk dan naar bewaaradvies zoals “gekoeld bewaren”, “na openen beperkt houdbaar” of “binnen x dagen gebruiken”.
Handige beslisregel in de keuken
Als je snel wilt bepalen wat je moet doen, werkt deze checklist:
- Lees de woorden, niet alleen de datum. Staat er “ten minste houdbaar tot” of “te gebruiken tot”?
- Is het THT? Controleer verpakking, uiterlijk en geur. Proef pas als dat logisch en veilig voelt.
- Is het TGT? Gebruik het uiterlijk van het product niet als excuus na de datum. Is de datum voorbij, dan weggooien.
- Is het product al open? Volg dan vooral het bewaaradvies na openen.
- Is de koelkast warm of heeft het product lang buiten gestaan? Wees strenger. Slechte bewaring verkort de houdbaarheid.
Voorbeelden uit de praktijk
Fictief voorbeeld 1: je vindt een pak rijst met THT van vorige maand. De verpakking is heel en droog, en de rijst ruikt normaal. Dan is de kans groot dat het nog prima bruikbaar is.
Fictief voorbeeld 2: je hebt plakjes kipfiletbeleg met TGT van gisteren. Ook al ziet het er nog goed uit, na de datum gebruik je dit niet meer.
Fictief voorbeeld 3: een pot augurken met THT is al open en staat weken in de koelkast. Dan zegt de oude THT-datum minder dan het bewaaradvies na openen en wat je ziet aan de inhoud en pekel.
Minder weggooien zonder meer risico te nemen
Wie THT en TGT goed uit elkaar houdt, gooit vaak minder goed eten weg zonder soepeler te worden met voedselveiligheid. Het Voedingscentrum over restjes adviseert om restjes slim te bewaren, op tijd in te vriezen en de online Bewaarwijzer te gebruiken voor productgerichte bewaartijden. Dat is vooral handig bij geopende verpakkingen, gekookte maaltijden en losse ingrediënten.
Een handige vuistregel is daarom: wees soepel bij THT, streng bij TGT. Dat ene onderscheid voorkomt zowel onnodige verspilling als onnodig risico.
FAQ: Mag je iets na de THT-datum nog eten?
Vaak wel, mits de verpakking ongeopend en heel is geweest, het product goed bewaard is en het er normaal uitziet en ruikt. THT gaat over kwaliteit, niet automatisch over onveiligheid.
FAQ: Mag je iets na de TGT-datum nog eten als het nog goed ruikt?
Nee. Bij TGT gaat het om veiligheid. Ziekteverwekkers kun je niet altijd ruiken of zien. Na de datum gebruik je het product niet meer.
FAQ: Wat als er geen houdbaarheidsdatum op staat?
Bij sommige producten is een datum niet verplicht, zoals ongesneden groente en fruit. Dan beoordeel je vooral kwaliteit en versheid, en let je extra op hoe het product is bewaard.
Deze uitleg is samengesteld met AI en gecontroleerd aan de hand van de vermelde bronnen. Lees over de redactie en onze werkwijze. Er is geen afzonderlijke beoordeling door een menselijke vakspecialist uitgevoerd.